بررسي روند بودجه ريزي عملياتي در صنعت آب وفاضلاب

پديدآورنده:     مسعود خشائي- ماهنوش خطيبي
كنفرانس:     اولين كنفرانس بين المللي بودجه ريزي عملياتي - تهران - فروردين 1386

چكيده:     بودجه منشاء اثربخشي در سازمان است و سبب دسترسي به اهداف و سياستگذاريهاي سازمان مي گردد. اجزاء صحيح بودجه نياز به عمليات نظارت و كنترل دارد. صنعت آب وفاضلاب با توجه به اهداف استراتژيك خود، نظير توليد ثروت به جاي مصرف ثروتهاي موجود، تعميم عدالت اجتماعي از طريق توزيع عادلانه مواهب بين آحاد جامعه، افزايش بهره وري، سرمايه گذاراي براي فاضلاب و توسعه بهداشت عمومي و مدنظر قرار دادن جايگاه و اهميت آب، نيازمند فرهنگ سازي وتبيين نظامي هدفمند درجهت كنترل مديريت است.

لذا از ابتداي تشكيل شركتهاي آب وفاضلاب نسبت به طراحي و استقرار نظام يكپارچه كنترل مديريت به نام (نيك مصاف) و اعمال آن در اين شركتها اقدامات اساسي صورت گرفته است كه يكي از اركان اين نظام، تهيه وتدوين نظام جامع بودجه ريزي عملياتي مي باشد. با توجه به اينكه شركتهاي آب وفاضلاب شهري و روستايي به عنوان يك بنگاه اقتصادي فعاليت مي نمايند بودجه بندي براي آنها از اولويت بسيار بالايي برخوردار بوده و با درنظر گرفتن اهدافي نظير شفاف سازي درآمدها ، هزينه ها و كاهش زيان، تعيين قيمت تمام شده واقعي با درنظر گرفتن كليه عوامل موثر بر آن، استفاده موثر از ظرفيتهاي موجود و كوچك سازي سازمان و حذف كارهاي عضله بنياد و ايجاد سازمان انديشه بنياد؛ حساسيتهاي خاصي دراين زمينه وجود دارد.

در شركتهاي آب وفاضلاب به دليل كارايي هايي كه بودجه ريزي مبتني بر عملكرد، نسبت به ساير روشهاي بودجه بندي داشته است از سال 1374 از اين سيستم استفاده شده است و با برگزاري كارگاههاي آموزشي جهت آشنايي مديران و كارشناسان با نحوه استفاده از ضوابط ناظر بر تهيه بودجه واستفاده از نقطه نظرات معاونتهاي تخصصي، سعي در بهبود و توسعه اين روند داريم . همچنين دراين صنعت براي اعمال و استفاده مطلوب تر از بودجه ريزي عملياتي برنامه هاي متعددي از قبيل برنامه هاي 5 ساله، چشم انداز صنعت آب وفاضلاب و بـــرنامه 20 ساله ارائه مــي گردد كه تحقق اين برنــامه ها مفهــومي جز اجراي بودجه ريزي عملياتي و حداقل كردن انحرافات از پيش بيني هاي صورت گرفته نخواهند داشت.

دراين مقاله با بررسي روند بودجه ريزي عملياتي در صنعت آب وفاضلاب و بيان مراحل تشكيل و پيگيري آن ، روشهاي برنامه ريزي وكنترل بودجه و همچنين تعيين نيازهاي اطلاعاتي براي استقرار نظارتهاي قانوني در سطح شركتها و صنعت آب وفاضلاب مورد بررسي قرار مي گيرد.