مديريت عملكرد و بودجه ريزي بر مبناي مدل استراتژيك كارت امتيازي متوازن

پديدآورنده:     رضـا دهقان - شـراره احقري -نينـا لوري
كنفرانس:     اولين كنفرانس بين المللي بودجه ريزي عملياتي - تهران - فروردين 1386

چكيده:     شركت­هاي انتفاعي و غيرانتفاعي غير وابسته به دولت در ايالات متحده[1]، دراثر نمونه­هاي متعددي از شكست در استراتژي­ها، اتخاذ استراتژي­هايي همچون ادغام[2]، استقراض[3] و يا حتي اعلام ورشكستگي[4]، از هم پاشيده شد كه اين استراتژي­ها موجب حيرت و نگراني گروه عظيمي از سرمايه­گذاران گرديد. اين موضوع همچنين اعتراضات و جنجال عمومي را براي تنظيم و توسعه قوانين و مقررات و شفافيت كنترل­ها و گزارش­دهي­ها به منظور حمايت از سرمايه ­گذاران، موجب شد. امروزه بسياري از شركت­هاي تجاري عمومي با افزايش آشكارسازي (افشاگري) و ضرورت پيروي از قانون Sarbanes-Oxley[5]، با يكي از قوانين دور از دسترس­ در نوع خود، روبه­رو هستند. چگونه ممكن است كه بسياري از مديران روشن­فكر و پرانرژي و تيم­هاي آن­ها، در فهم عوامل مهم ارزشي كار خود دچار شكست شوند و استراتژي­هاي سازمان خود را به طور ضعيفي اجرا نمايند؟ متأسفانه بعضي شركت­ها به جاي اجراي استراتژي­هايي كه با بودجه مشخص و مديريت عملكرد براي انجام يك كار سالم تدوين شده ­اند، به كارهاي غيراخلاقي همچون جعل نتايج مبادرت مي­ورزند.

در تدوين بودجه و مديريت عملكرد سازمان مي­توان از برخي مدل­هاي مديريتي به­عنوان مثال مدل كارت امتيازي متوازن[7] استفاده نمود كه در اين مقاله به­كارگيري مدل مذكور در اين زمينه كاري در سازمان­ها به صورت يك مطالعه موردي آمده است. بحث و يافته­ها چرا اغلب شركت­ها در پياده­سازي استراتژي­هاي خود متحمل شكست مي­شوند؟ شواهد دال بر آن است كه 90% شركت­ها در پياده­سازي استراتژي­هاي خود با شكست مواجه مي­شوند. دلايل شكست و موانع اجراي استراتژي­ را مي­توان از 4 منظر مورد بررسي قرار داد: 1

. چشم­انداز سازماني؛ تنها 5% از نيروي كار كاملاً قادر به درك استراتژي­هاي سازمان هستند.

2. مديريت؛ 85% از تيم­هاي اجرايي در فواصل زماني طولاني، تنها مدت زمان كمي را به بحث در رابطه با استراتژي­هاي سازمان و موضوعات استراتژيك اختصاص مي­دهند.

3. منابع؛ عدم برقراري ارتباط بين بودجه و استراتژي­هاي سازمان.

4. نيروي انساني؛ تنها 25% از مديران استراتژي­هاي سازمان را به درستي دنبال مي­كنند.

تحقيقات بِين[9] و همكارانش حاكي از آن است كه 50% از هزار شركت مندرج در مجله فورچون[10] و 45ـ40% از بزرگترين شركت­هاي اروپايي از روش كارت امتيازي متوازن استفاده مي­كنند. نقشه استراتژي[11] يك نمودار يك صفحه­اي است كه بيانگر استراتژي­هاي كلان شركت است. در نقشه استراتژي و روش كارت امتيازي متوازن تمركز اصلي و محوريت كار بر اهداف اختصاصي و معيار[12]هاي كليدي است كه براي اجراي استراتژي­هاي شركت ضروري است. در انتخاب معيارها و اهداف اختصاصي مي­توان از قانون پارتو (20ـ80 ) استفاده نمود. متدولوژي كاپلان و نورتون، نقشه استراتژي را از 4 ديدگاه مطرح مي­نمايد: مالي ـ مشتريان ـ فرآيند[13]هاي داخلي ـ يادگيري و رشد. در هريك ازابعاد مي­توان اهداف اختصاصي، استراتژي­ها، سياست­ها و برنامه­ هاي كوتاه­مدت نيز تعريف نمود. در اين مقاله تدوين نقشه استراتژي و پياده­سازي مدل كارت امتيازي متوازن به منظور استقرار مديريت عملكرد و بودجه­ ريزي عملياتي[14] به طور كلي و نيز در قالب يك مطالعه موردي به تفصيل ارائه خواهد شد.